Edukativno

[master29]

JAZZ

Nastaje pocetkom 20. veka kao originalna americka muzika oko New Orleansa. Nastaje
sintezom bluza I ragtime-a. Sama rec Jazz tumaci se na razne nacine. Jedno od tumacenjua
jeste da je prvobitno jazz muzika bila salonska muzika za zabavu u Javnim kucama, u tzv.
?Red Light District?-u, koje su bile parfimisane mirisima jasmina. Otuda I naziv jassmin, jass,
jazz.

Improvizacija je osnovna karakteristika jazza. Individualno izvodenje mimo stroge forme bila
je osnovna crta. Dok bend drzi osnovnu temu, solo izvodac improvizuje. U jazzu se sto se
savremene muzike tice prvi put susrecemo I sa terminom ARAN?MAN, kao I sa terminom
BIG BAND (gde je pretezno zastupljena duvacka sekcija).

Do 1920. najznacajniji predstavnici: Onward Brass Band, Original Creole Orchestra, Original
Dixiland Jass Band.

Od 1920. pocinje tzv. Jazz era?.sa prohibicijom. Tajni nocni klubovi bili su idealna mesta za
jazz izvodace. Takode su vec mnogi jazz izvodaci bili anga?ovani u Holiwoodu u filmskoj
industriji. U tom periodu isticu se: Louis Armstrong, Duke Ellington, Paul Whiteman.

1930. pripada swingu. To je era plesa I radija. Popularni jazz bandovi se brojno povecavaju?
tako nastaje BIG Band, a solo deonice postaju mnogo znacajnije u jazzu. Veoma va?nu ulogu
u big bandu zauzimaju band lideri I aran?eri, a medu najcuvenije iz tog doba spadaju: Count
Basie, Cab Calloway, Duke Ellington, Fletcher Henderson, Earl Hines, Jimmie Lunceford,


Jay McShann, Walter Page, Don Redman, Chick Webb, Glenn Miller. U ovom periodu
javljaju se I belci kao bend lideri.

Znacajni instrumentalisti ovog doba su: klavirista Teddy Wilson, vibrafonist Lionel Hampton,
gitarista Charlie Christian, trubac Dizzi Gillespie, vokalisti Bing Crosby, Ella Fitzgerald,
Billie Holiday, kasnije Frank Sinatra I Sarah Vaughan. 1990. Swing jazz dozivljava svoj
preporod.

Kansas City Jazz 1930. razvija stilski drugaciji jazz, tzv. kasniji bebop uticaj. Najcuveniji
predstavnik je altosaxofonista Charlie Parker .

Evropski jazz prvobitno nastaje u Francuskoj 1930-tih godina. Belgijski gitarista Django
Reinhardt, razvija tzv Gipsy jazz, kao sintezu americkog swinga I francuske folk muzike. To
su ujedno I najraniji oblici jazza u Evropi.

1940 Bebop Saxofonista Charlie Parker, trubac Dizzi Gillespie, klavirista Bud Powell
raskinuli su konacno vezu izmedu jazza I muzike za ples. U ovom periodu jazz postaje
izvodacki zahtevniji, imajuci jednu umetnicku konotaciju. Ostali znacajni predstavnici su:
pianista Thelonious Monk, bubnjari Kenny Clarke I Max Roach, trubaci Clifford Brown I
Fats Navarro, saxofonista Wardell Gray, basista Ray Brown itd. Bebop solo izvodaci uneli su
znacajnu inovaciju u jazz dajuci mnogo apstraktniju akordsku formu.

1950. Hard Bop nastaje kao odgovor istovremenom cool jazzu. Hard bop vraca uticaj gospela
I crkvene muzike u jazz. Takode iz Hard Bopa nastaje kasnije Soul jazz.

1950. Cool Jazz karakteri?e izuzetna emotivnost, kao I uvodenje nekih do tada jo? stranih
instrumenata u jazz kao ?to su horna, ili tuba. Predstavnici: Miles davis, Gil Evans, Stan Getz
itd.

Free jazz takode nastaje u ovom periodu. Osnovna karakteristika je uno?enje mnogo licne,
izvodacke slobode, cesto gubeci tempo ili osnovnu harmoniju. Sinonim free jazza jeste
avantgardni jazz. Predstavnici: Ornette Coleman, Cecil Taylor, ?.1960. John Coltrane.

Latin jazz Ovaj jazz ima dve varijacije Afro Cuban I Brazillian Latin jazz. Afro Cuban se
posle ere bebopa svirao na teritoriji SAD kao sinteza portorikanske muzike (Tito Puente) I
bebopa. Brazzilian jazz cesto je sinonim za bossa novu. To je sinteza jazza I sambe. Pioniri
ovog pravca: Joao Gilberto, Ant?nio Carlos Jobim.

Modal jazz

Soul Jazz nastaje pod uticajem hot bopa, gospela I bluza. Tri je karakteristican sastav tog
doba. Hamond klavijature su karakteristika zvuka. Vodeci klavijaturisti pravca su: Chareles
Earland, Bill Dogget, Jimmy Smith, John Hammond Smith. Vodeci saxofonisti: Gene
Ammons, Eddie Harris, Houston Person.

Jazz Fussion krajem 60. I pocetkom 70. razvila se nova hibridna forma sintezom jazza I
rocka?jazz fussion. Predstavnici: Miles Davis, klavijaturisti Chick Corea I Herbie Hancock,
bubnjari Tonny Williams, Terry Bozzio, Vinnie Colaiuta, gitaristi John McLaughlin I Al Di
Meola, basista Jaco Pastorius.


Smooth jazz krajem 70. I pocetkom 80. razvija se smooth jazz kao mek?a varijanta
fussiona..ovaj put fussion jazza I pop muzike. Sinonim za ovaj pravac je I Light Fussion.
Karakteridu ga vrlo stilizovane solo deonice. Predstavnici: saxofonisti Grover Washington,
Kenny G, vokali Sade, Chaka Khan, Anita Baker.

Acid JAZZ nastaje 80. godina. Smatra se britanskim pravcem I sinteza je rocka, disco muzike
I jazza. Predstavnici: Jamiroquai, James Taylor Quartet, Incognito.

NU Jazz sinonim je elektronski jazz I sinteza je moderne elektronske dance muzike I jazza.
Nastaje 90. god. Predstavnici: St germain, Bjork, Portishead, Jazzanova itd.